Toleranties zijn verplicht, het is namelijk niet aan de maker om uit te maken hoe "precies" een bepaald ontwerp dient te zijn. Dit zorgt er echter wel voor dat je als "designer" verplicht bent om alle maten en vormen dient te beschrijven en vast te leggen.
Dit kan een tijdrovend werkje zijn. En we stellen maar al te vaak vast dat de kostprijs van een werkstuk de hoogte wordt ingegdreven door toleranties te hanteren die niet noodzakelijk zijn voor de functie van het werkstuk. Dit is ronduit jammer.
Hoe laten we je besparen?
- Je moet ons geen 2D plan opsturen, we kijken er toch niet naar. Volgens recent onderzoek kunnen design bureau;s hier tot 30% mee besparen.
- Bewustwording van de gehanteerde normen. Is het echt nodig om bepaalde resticties aan te leggen of mag het ook wat minder zijn?
Onze belofte:
Voor ieder werkstuk dat we maken proberen we alles uit onze machines te halen om zo nauwkeurig mogelijk te werken, dit doen we door een geautomatiseerde in proces controle toe te passen. Als klant heb je natuurlijk niet veel aan deze belofte.
Wat halen we.
Over het algemeen halen we een nauwkeurigheid van ±0,05mm op onze werkstukken. Dat is natuurlijk niet volgens enige norm…
ISO 2768 deel 1 en 2
Om toch een duidelijke tolerantie te zetten hebben we er voor gekozen om te voldoen aan de ISO norm 2678 1 en 2 Deze kan je hier downloaden.
Wat wordt er bepaald in deze algemene tolerantie?
Lineaire maten:
Toelaatbare afwijkingen voor lineaire maten met uitzondering van gebroken kanten (uitwendige afrondingen en afschuiningen)
|
Tolerantieklasse |
toelaatbare afwijkingen voor de reeks nominale maten |
||||
|---|---|---|---|---|---|
|
Aanduiding |
Omschrijving |
Van 0,5mm tot 6mm |
>6mm tot 30 mm |
>30mm tot 120 mm |
>120mm tot 200mm |
|
f |
fijn |
± 0,05mm |
± 0,1mm |
± 0,15mm |
± 0,2mm |
Gebroken kanten:
Toelaatbare afwijkingen voor gebroken kanten (uitwendige afrondingen en afschuiningen)
|
Tolerantieklasse |
toelaatbare afwijkingen voor de reeks nominale maten |
||||
|---|---|---|---|---|---|
|
Aanduiding |
Omschrijving |
Van 0,5mm tot 3mm |
Van 3mm tot 6 mm |
>6 mm |
>120mm tot 200mm |
|
f |
fijn |
± 0,2mm |
± 0,5mm |
± 1mm |
± 0,2mm |
Hoekmaten:
Toelaatbare afwijkingen van hoekmaten
|
Tolerantieklasse |
toelaatbare afwijkingen voor een reeks lengten, in mm, van de korte zijde van de betreffende hoek |
||||
|---|---|---|---|---|---|
|
Aanduiding |
Omschrijving |
Tem 10 |
>10 t.m. 50 |
>50 tm 120 |
>120 tm 200 |
|
f |
± 0°30’ |
± 1° |
± 0°30’ |
± 0°20’ |
± 0°10’ |
Toleranties voor afzonderlijke elementen:
Rechtheid en vlakheid
Rechtheid wordt gebaseerd op de gehele lengte, vlakheid op de langste zijde van het vlak
|
|
Rechtheid en vlakheid voor reeksen van nominale lengte |
|||
|
Tolerantieklasse |
t.m. 10 mm |
>10mm t.m. 30mm |
>30mm t.m. 100mm |
>100mm t.m. 200mm |
|
H |
0,02 |
0,05 |
0,1 |
0,2 |
|
K |
0,05 |
0,1 |
0,2 |
0,4 |
|
L |
0,1 |
0,2 |
0,4 |
0,8 |
Rondheid
De algemene tolerantie voor rondheid is gelijk aan de getalwaarde van de tolerantie van de middellijn, maar in geen geval mag zij groter zijn dan de bijbehorende tolerantiewaarde van de radiale circulaire slag, die in onderstaande tabel is opgegeven.
|
Tolerantieklasse |
circulaire slagtolerantie |
|
H |
0,1 mm |
|
K |
0,2 mm |
|
L |
0,5 mm |
Cilindriciteit:
Algemene toleranties voor cilindriciteit worden niet gegeven.
De cilindriciteitsafwijking omvat drie componenten; de rondheidsafwijking, de rechtheidsafwijking en de evenwijdigheidsafwijking van tegenover elkaar liggende beschrijvende lijnen. Elk van deze componenten wordt beheerst door zijn afzonderlijk aangegeven vormtolerantie of zijn algemene tolerantie.
Tolerantie voor met elkaar in verband staande elementen:
Evenwijdigheid:
De algemene tolerantie voor evenwijdigheid is gelijk aan de getalwaarde van de maattolerantie of de rechtheids- of vlakheidstolerantie, al naar gelang welke de grootste is. De langste van beide elementen moet ais referentie worden genomen. Als de elementen gelijke nominale lengten hebben, mag een van beide worden gekozen als referentie (zie hoofdstuk B.4)
Haaksheid:
De algemene toleranties voor haaksheid zijn in onderstaande tabel gegeven. De langste van de twee zijden, die de rechte hoek vormen, moet als referentie worden genomen. Als de elementen gelijke nominale lengten hebben, mag een van beide worden gekozen als referentie.
|
|
haaksheidstoleranties voor reeksen van nominale lengten van de korte zijden |
|
|
Tolerantieklasse |
t.m. 100mm |
>100mm t.m. 300mm |
|
H |
0,2 |
0,3 |
|
K |
0,4 |
0,6 |
|
L |
0,6 |
1 |
Symmetrie:
De algemene toleranties voor symmetrie zijn in tabel 3 gegeven. Het langste van de twee elementen moet als referentie worden genomen. Als de elementen gelijke nominale lengten hebben, mag een van beide worden gekozen als referentie.
Opmerking De algemene toleranties voor symmetrie zijn van toepassing waar:
- ten minste een van beide elementen een hartvlak heeft, of
- de hartlijnen van beide elementen loodrecht op elkaar staan.
Coaxialiteit
Algemene toleranties voor coaxialiteit worden niet gegeven.
Opmerking
De coaxialiteitsafwijking kan, in het uiterste geval, even groot zijn als de tolerantiewaarde voor de radiale circulaire slag volgens tabel 4, daar de afwijking in radiale circulaire slag zowel de coaxialiteitsafwijking, als de rondheidsafwijking omvat.
Circulaire slag
De algemene toleranties voor circulaire slag (radiaal, axiaai en in elke tussenliggende richting) zijn gegeven in tabel 4. Bij algemene toleranties voor circulaire slag moeten de lageroppervlakken als referentie worden genomen, als ze als zodanig zijn vermeld. Anders, bij radiale circulaire slag, moet het langste van de twee elementen als referentie worden genomen. Als de elementen gelijke nominale lengten hebben, mag een van beide worden gekozen als referentie.
|
|
symmetrietoleranties voor reeksen van nominale lengten |
|
|
Tolerantieklasse |
t.m. 100mm |
>100mm t.m. 300mm |
|
H |
0,5 |
|
|
K |
0,6 |
|
|
L |
0,6 |
1 |
Opmerkingen:
De oorsprong van de algemene tolerantie ligt in de algemene tolerantie klasse die een werkplaats kan halen. Onze gebruikelijke nauwkeurigheid is nauwkeuriger als de fijnste klasse, helaas is de norm al enige tijd niet geüpdate zodat dit niet te beschrijven valt.
Een minder “precies” werkstuk kost bij YouniQ evenveel, omdat de winst die we zouden halen door minder precies te werken zeer beperkt is.
Wat zijn de voordelen van algemene toleranties?
- Als designer heb je geen werk aan het specifiëren van bematingen.
- De communicatie is eenvoudiger
- Geen nood aan tolerantie calculatie op voorwaarde dat de beoogde functie een tolerantie toelaat die groter of gelijk is aan de algemene tolerantie
- Jij als klant weet snel welke de kritische onderdelen zijn en welke de algemene functionele onderdelen zijn, hierbij kan je rekening houden in het opdelen van het werkpakket. En bij de kwaliteitscontrole achteraf.
- Werkstukken met algemene toleranties zijn over het algemeen goedkoper dan die met specifieke eisen.
In veel gevallen is de tolerantie die een bepaalde functie toelaat groter dan de algemene tolerantie. De functie van een werkstuk is daarom niet altijd ongeschikt wanneer een tolerantie (occasioneel) niet gehaald wordt. Afkeuring van een werkstuk dient bijgevolg enkel de gebeuren als het functioneel niet ok is.